¿ نقشهاي كه از كتاب يالمار هلاند (ص 141، 1940) نقل شده (ش 35).
آنچه مرا به حيرت واميدارد يگانهبودن اين كتيبه در آمريكاست. چرا گروهي كه تا اين عمق در آمريكا پيش رفتهاند، صبر كردهاند تا پس از رسيدن به مينهسوتا كتيبهاي بنويسند؟ يا اگر كتيبههاي ديگري نوشتهاند، چگونه آنها ناپديد شدهاست؟
هيچ ذكري از كتيبهٴ ديگري نيست، جز يكي كه مشكوك است. وقتي پِركالم (1716 ـ 1779)، جهانگرد سوئدي در سال 1749 از كِبِك ديدار كرد به پير گولتيه دو وارن، ارباب دو لاوِرندري (1685 ـ 1749) برخورد، كه نخستين پويندهٴ سفيدپوست جلگههاي مينهسوتا و داكوتا از سال 1362 به بعد بود. در سال 1738، كه لاوِرندري از راه سرزمين ماندان سفر ميكرد (داكوتاي شمالي) به يك ستون سنگي برخورد كه در داخل آن سنگ كوچكي قرارداشت و بر دو طرف آن كتيبهاي به يك خط ناشناس ديده ميشد. وقتي در سال 1743 آن را به علماي يسوعي در كِبِك نشان داد، آنان آن را خط ((تاتاري)) دانستند. بيشك، آن نميتوانسته خط تاتاري باشد، بلكه ممكن است روني بوده، چون شباهت مبهمي ميان خط روني و مثلاً خط سيبريايي وجود دارد.
قبيلهٴ سرخپوست موسوم به ماندان از بسياري جهات با بقيه چنان تفاوتي داشت كه بارها تصورشده داراي اجداد سفيد بودهاند.1 از آنجا كه آنان در سرزميني زندگي ميكردند كه نويسندگان كتيبهٴ كنزينگتن در آن سفر كردهاند و از آنجا كه آنان ناپديد شدند، هيچ بعيد نيست كه با آن قبيله مخلوط شده باشند.
در آن منطقه سلاحها و وسايل متعددي پيداشده (در جنوب درياچهٴ وينيپِگ)، كه خيلي شبيه ابزارهاي وايكينگي نگهداري شده در موزهٴ اسكانديناوي است. بسياري از اين ابزارهاي اسكانديناوي آمريكا را ميتوان در موزههاي ميلواكي و تورنتو مورد ملاحظه قرارداد.
اين نظريه مطرح شدهاست كه برج نيوپرت (در نيوپرت، رُدآيلند)، بخش باقيماندهٴ كليساي مدوري است كه اقوام شمالي در فاصلهٴ سدهٴ دوازدهم تا چهاردهم، ساختهاند. چنين كليساهاي مدوري در نقاط مختلف اروپا وجود دارد كه سرمشق اصلي آنها مقبرهٴ مسيح در بيتالمقدس است. اسكانديناوياني از قبيل سيگورد نروژي (دوازدهم ـ 1) و پيروانش كه در سال 1107 ـ 1111 به بيتالمقدس سفر كردند، ممكن است اين سرمشق را ديده باشند. كليساي نيوپرت
1. سارتن، جورج كاتلين (ايسيس ش 22، ص 77 ـ 94 ص؛ ص 84، 1934).